2η ενότητα- οι εγκλίσεις των ρημάτων

                        ΟΙ ΕΓΚΛΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ

1.ΟΡΙΣΤΙΚΗ- Την χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε ένα πραγματικό γεγονός στο παρελθόν, το παρόν ή το μέλλον. Τη συναντάμε σε όλους τους χρόνους.

Παίρνει άρνηση δεν.   Π.χ. θα πάω στο σχολείο  

  Δεν θα πάω στο σχολείο.

2.ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ- Την χρησιμοποιούμε για να εκφράσουμε ευχή, επιθυμία, εναντίωση, παραχώρηση, προσταγή με ευγενικό τρόπο.

 Τη συναντάμε μόνο σε τρεις χρόνους: Ενεστώτα, Αόριστο και Παρακείμενο.

Παίρνει άρνηση μην.    Συνοδεύεται πάντα με ένα από τα μόρια να, ας ή με έναν από τους συνδέσμους: για να, όταν, πριν, αν, άμα.

Παραδείγματα

	Ενεργητική φωνή	Παθητική φωνή
Ενεστώτας	να λύνω	να λύνομαι
Αόριστος	να λύσω	να λυθώ
Παρακείμενος	να έχω λύσει	να έχω λυθεί

  Άρνηση: να ανοίξετε τα βιβλία – να μην ανοίξετε τα βιβλία- μην ανοίξετε τα βιβλία.

ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ – Την χρησιμοποιούμε για να διατάξουμε ή να προστάξουμε κάποιον

Τη συναντάμε μόνο σε δύο χρόνους: Ενεστώτα και Αόριστο και μόνο στο β΄πρόσωπο ενικού και πληθυντικού.

Παράδειγμα

	Ενεργητική φωνή	Παθητική φωνή
Ενεστώτας	λύνε –λύνετε	λύνου- λύνεστε
Αόριστος	λύσε- λύστε	λύσου-λυθείτε

Η Προστακτική  δεν παίρνει άρνηση γι’ αυτό όταν θέλουμε να εκφράσουμε απαγόρευση ή αποτροπή, χρησιμοποιούμε την υποτακτική με το μην.

Προσοχή στην ορθογραφία της Προστακτικής : τα ρήματα διατηρούν τις καταλήξεις της Οριστικής π.χ.  ποτίζω-ποτίστε, δανείζω-δανείστε, αθροίζω-αθροίστε, δακρύζω-δακρύστε και μιλώ-μιλήστε.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Να βρείτε την έγκλιση των ρημάτων στις παρακάτω προτάσεις:

1.Δεν θέλησαν να φάνε τίποτα.

2. Θα ρώτησαν άραγε να μάθουν τη διεύθυνση;

3.Έχεις δίκιο, αλλά ας ρωτήσουμε, για να βρούμε εύκολα το δρόμο.

4.Πάρε το πουλόβερ για να μην κρυώσεις.

5. Να μην τρέχεις γιατί θα χτυπήσεις.

6.Θέλω να μου φέρεις ένα ποτήρι νερό.

7.Τρέξε γρήγορα, να φέρεις βοήθεια.

8. Τον ρώτησα και δεν ήξερε τίποτα.

9. Σώπα! Μη μου πεις! Δε σε πιστεύω!

10.Δεν ξέρω για ποιο πράγμα μιλάς.

11.Φέρε μου ένα ποτήρι νερό, αμέσως!

12.Να μη του δώσεις τίποτα!

13.Το βιβλίο το διάβασε η Μαρία  και μου το έδωσε να το διαβάσω κι εγώ.

14.Ας μου φέρει κάποιος ένα μολύβι.

15.Φέρνεις εκείνο το βιβλίο;

Η μάνα - Περλ Μπακ

Η Μάνα –Περλ Μπακ   Φύλλο εργασίας

1.Να χωρίσετε το κείμενο σε  τρεις ενότητες και να γράψετε πλαγιότιτλους.

Α΄ενότητα …………………………………………………………………………………………………

Β΄ενότητα ………………………………………………………………………………………………….

Γ΄ενότητα ………………………………………………………………………………………………….

2.Να περιγράψετε την καθημερινότητα της μάνας. Ποιες είναι οι ασχολίες της και πώς βοηθά στα οικονομικά της οικογένειας; ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………

3. Με τι ασχολείται τον λιγοστό ελεύθερο χρόνο της;  …………………………………………………..……..…………………………………………… ……………………………………………………............................................................................ ………………………………………………………………………………………………………

4. Κάθε πρόσωπο της οικογένειας δέχεται τη φροντίδα και τη στοργή της μάνας. Με ποιο τρόπο εκδηλώνει τη φροντίδα της για τον καθένα; (Απαντήστε με αναφορά στο κείμενο).                ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………

5. Ποια είναι η θέση του άνδρα και ποια της γυναίκας στην οικογένεια και την κοινωνία του κειμένου; Εντοπίστε ομοιότητες και διαφορές με τη σημερινή εποχή.                                                   ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………

6. Να καταγράψετε τα σημεία που φανερώνουν τη φιλοσοφία της μάνας για τη ζωή.  Συγκρίνετε με τη φιλοσοφία των σημερινών γυναικών.                                                                            ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………….

7.Σε ένα σύντομο κείμενο να χαρακτηρίσετε τη μητέρα σε αντιδιαστολή με τον πατέρα της  οικογένειας (πάντα με αναφορές στο κείμενο).                                                                            ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………  ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...

8. Η μάνα έχει μια ιδιαίτερη σχέση με την πεθερά της σε αντίθεση με τη γνώμη του κοινωνικού περίγυρου γι’ αυτήν. Περιγράψτε αυτή τη σχέση (με αναφορές στο κείμενο).                ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………

9. Να περιγράψετε μια τυπική μέρα της δικής σας μητέρας σε ένα κείμενο 20-25 σειρών.                 (στο τετράδιο)

Ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρημη χώρα

Ο ΚΑΣΠΑΡ ΧΑΟΥΖΕΡ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΗ ΧΩΡΑ -   Φύλλο εργασίας

1. Να χωρίσετε το απόσπασμα σε τρεις ενότητες και να γράψετε πλαγιότιτλους.

Α΄ενότητα ……………………………………………………………………………………………….

Β΄ενότητα ……………………………………………………………………………………………….

Γ΄ενότητα ……………………………………………………………………………………………..

2.Να χαρακτηρίσετε το είδος του αφηγητή (με αναφορές στο κείμενο).

………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………....

3. Γιατί ο Κώστας παρομοιάζει τον εαυτό του με ένα μικρόβιο; 

………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………

4.Να παρουσιάσετε τα συναισθήματα που  νιώθει ο Κώστας στην ξένη χώρα.

………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ……........................................................................................................................................................

5.Να εντοπίσετε στα λόγια του Κώστα λέξεις και φράσεις που φανερώνουν τη λαϊκή του καταγωγή.

………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………....

6. Να εντοπίσετε στο κείμενο τα παρακάτω εκφραστικά μέσα:

·         παρομοίωση ………………………………………………………………………………………..

·         μεταφορά  ………………………………………………………………………………………….

·         επανάληψη …………………………………………………………………………………………

7. Το κεφάλαιο 1 από όπου προέρχεται το απόσπασµα έχει τον τίτλο «Ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρηµη χώρα». Όπως εξηγεί ο συγγραφέας, «ο Κάσπαρ Χάουζερ ήταν ένα παιδί που βρέθηκε στη Γερµανία, µέσα στο δάσος. Βρέθηκε - δεν ήρθε. Και µεγαλωµένο πια, παλικάρι, δεν ήξερε να µιλήσει καθόλου - καµιάν ανθρώπινη γλώσσα. Όχι πως ήταν βουβό - να µιλήσει δεν ήξερε. Φαινότανε δηλαδή πως είχε ζήσει χωρίς τους ανθρώπους, µακριά τους - δεν είχε µιλήσει µε τους ανθρώπους, δεν τους ήξερε. Κανένας δεν έµαθε πώς έζησε τόσα χρόνια, πού κρυβόταν, πώς δε βρήκε ποτέ τους ανθρώπους».

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί ως τίτλο του κεφαλαίου το όνομα αυτού του παιδιού με τον προσδιορισμό στην έρημη χώρα, γιατί θεωρεί ότι υπάρχουν κοινά στοιχεία ανάμεσα στον ήρωα του τον Κώστα, και τον Κάσπαρ Χάουζερ.  Μπορείτε να εντοπίσετε κάποια κοινά στοιχεία; 

…………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………....

 

8.Να απαντήσετε στο τετράδιό σας   την 3^η ερώτηση του βιβλίου.

9. Διαβάστε τους παρακάτω στίχους από το τραγούδι του Γ.Σκούρτη  « Η φάμπρικα» και προσπαθήστε να εντοπίσετε κάποιες ομοιότητες με τη ζωή και τα συναισθήματα του Κώστα.

Κι εκεί στο πόστο μου σκυφτός ξεχνάω τη μιλιά μου είμαι το νούμερο οχτώ με ξέρουν όλοι με αυτό κι εγώ κρατάω μυστικό ποιο είναι τα’ όνομά μου

10..Να συγκρίνετε τον Κώστα με τον μικρό μετανάστη του ποιήματος της Δ. Χριστοδούλου «Για ένα παιδί που κοιμάται». Ποια κοινά στοιχεία έχει η ζωή τους; Διακρίνετε κάποιες διαφορές;

…………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………….